Hallo,

Mijn naam is Bart Viaene, en ik werd onlangs door een groep bezorgde bewoners van de Geldenaaksebaan als Chinese vrijwilliger naar voren geschoven en gecoached om in het programma "De Ombudsman" het probleem aan te kaarten.

De Ombudsman - de equipe rond Flip Feyten van VRT Eén - ging filmen op de Geldenaaksebaan, interviewde buurman en mobiliteitsexpert-met-30-jaar-ervaring Daniël Vaneygen, bevroeg de postbode die zijn adem probeerde in te houden in onze buurt en blij was als hij er klaar was, en een buurvrouw die het roet van haar deur aan het wassen was, haalde er vervolgens burgemeester Louis Tobback bij, die het probleem onderkende en concrete maatregelen in het vooruitzicht stelde, en liet het laatste woord aan Willem Boon van Mobiel Vlaanderen die in het publiek zat, samen met ons groepje buurtbewoners.

Enkele feiten (ik beperk me tot de tien belangrijkste) :

1. De Geldenaaksebaan is géén invalsweg. Hij wàs een invalsweg, toen we nog met paard en kar reden. Maar voor het moderne verkeer is de Geldenaaksebaan glansrijk gebuisd als invalsweg. Deze weg heeft geen enkele van de kwaliteiten die een invalsweg moet hebben, behalve dat ie toevallig in de goede richting loopt (de stad uit).

2. Het Ruimtelijk Structuurplan Leuven zegt dat ook zo. Daarin is het noordelijk deel van de Geldenaaksebaan (van ring tot Meerdaalboslaan) een "verzamelweg". De definitie van verzamelweg staat erbij, op pagina 47 van het bindend gedeelte, goedgekeurd door het gemeentebestuur : "Verzamelwegen worden gedefinieerd als wegen die het verkeer op wijkniveau verzamelen om het naar een hoger wegennet te voeren. Verzamelwegen moeten ingericht worden in functie van de lokale bedieningsfunctie en van de selectieve doorstroming van het wegverkeer. Doorgaand verkeer, dat geen relatie heeft met de wijk, moet in principe worden geweerd." De laatste zin zegt alles.

3. Zolang het verkeer op de Geldenaaksebaan nog doorstroomde, waren er vooral problemen van veiligheid : de baan wordt gebruikt door fietsers naar vijf scholen, waaronder de grootste school van Groot-Leuven. De baan is op bepaalde gedeelten zo smal dat fietsers noodgedwongen de (érg smalle) voetpaden moeten gebruiken. Er is niet eens plaats voor fietspaden, want ook De Lijn gebruikt de Geldenaaksebaan intensief. Met een breedte van 5m70 kunnen bussen elkaar nauwelijks passeren. Wie tussen de bussen en de gevels raakt, wordt geplet. Gelukkig zijn die buschauffeurs vakmensen.

4. Alle schoolomgevingen in Vlaanderen dienen volgens een recent besluit verplicht tot Zone 30 ingericht te worden. Op de Geldenaaksebaan zélf liggen er drie... dus zowat de héle Geldenaaksebaan wordt Zone 30. Het gemeentebestuur zegde dit reeds toe voor het gedeelte van Parkpoort tot aan de Milseweg, plus een mogelijke uitbreiding van de verkeersdrempel aan het Sint Albertuscollege. De Vlaamse Gemeenschap trekt daar de nodige fondsen voor uit.

5. Momenteel gebeuren er volgens de Stad Leuven géén ongevallen op de Geldenaaksebaan. Dat komt volgens onze burgemeester omdat de baan tijdens de spitsuren volledig verstopt zit. Er komen meer dan 750 wagens per uur door. Dat wil zeggen : tot 5 uur files per dag. Aanschuivende voertuigen kunnen moeilijk ongelukken veroorzaken. Dus gelijk heeft-ie.

6. Hét grootste probleem ligt echter totaal anders : er is een probleem van extreme milieuvervuiling. De Geldenaaksebaan is immers een speciaal geval : het is een zogenaamde "stadscanyon". Door de ligging in een nauw dal, de smalle rijbaan, de aaneengesloten bebouwing in het smalste deel, de relatief hoge gebouwen, de geringe afstand tussen rijweg en woningen, de dwarse oriëntatie op de heersende windrichting, de vele voertuigen met dieselmotoren en het quasi stilstaand verkeer tijdens de steeds langer wordende spitsuren, blijven de uitlaatgassen véél langer rondcirculeren dan op pakweg de Tiense- of Naamsesteenweg het geval is. De bewoners "vergassen" dus, letterlijk. En door die gas- en roetwolk jagen we dagelijks duizenden kinderen per fiets en te voet... Het hele gemeentebestuur, inclusief alle oppositiepartijen, erkénnen het probleem, en wil het aanpakken.

7. Zowat iedereen die iets van moderne mobiliteit afweet - inclusief de gemeenteraad - beseft dat het aanleggen van nieuwe invalswegen naar Leuven geen oplossing is. Binnen de kortste keren zitten die immers óók tjokvol. Pendelaars vanuit Brussel rijden momenteel Leuven binnen via de Geldenaaksebaan... omdat het op de échte invalswegen nog érger is. Vandaar de schuchtere pogingen van de overheden om de burger zich "anders te doen verplaatsen" : carpoolen, randparkings, openbaar vervoer, de fiets, te voet, het Gewestelijk Express Net... Bovendien is er nauwelijks plaats naast de Geldenaaksebaan voor zo'n nieuwe invalsweg. Een weg tussen Brabanthal en Nieuwe Kerkhofdreef aan de Philipssite doorheen de laatste groene long van de wijk aan de Spaanse Kroon (de Parkabdij dus) is weinig realistisch, tenzij iemand misschien een toltunnel zou willen financieren ?

8. De Europese Unie verplicht de lidstaten tot naleving van steeds strengere milieunormen. Deze zijn afdwingbaar. De overheden zijn dus verplicht maatregelen te nemen wanneer vervuilingsdrempels overschreden worden. Vandaag zag ik op de Duitse TV dat de stad Düsseldorf, na metingen die de norm voor roet en stof overschreden, verplicht werd tot maatregelen (afsluiten van een baan voor vrachtverkeer, regelmatig besproeien van het wegdek om het opwarrelend stof te beperken...) En Leuven heeft niet de naam om lang de kat uit de boom te kijken waar het veiligheid en gezondheid van de bewoners betreft, integendeel. Dit zit er dus aan te komen, maak je borst (en baan) maar nat.

9. Aquafin plant binnen afzienbare tijd de constructie van gescheiden collectoren voor afval- en hemelwater over de ganse lengte van de Geldenaaksebaan van Philipssite tot Milseweg, en in een deel van de Broekstraat. Daardoor zal de Geldenaaksebaan volgens de burgemeester méér dan 1 jaar lang de facto afgesloten zijn voor doorgaand verkeer. Het gemeentebestuur wacht nog op de heraanleg (ondertunneling ?) van Parkpoort alvorens hiermee te beginnen. Daarna zal de Geldenaaksebaan sowieso heringericht moeten worden. Lees : de kosten moeten tóch gedaan worden, en winnaars zullen er onder de politici niet zijn in dit dossier.

10. De buurtbewoners doen daarom een constructief voorstel : laten we de noordelijke Geldenaaksebaan optimaal gebruiken voor de enige functies waarvoor hij geschikt is : als woonstraat, als verzamelweg voor deze belangrijke kern van Heverlee, en als veilige, vlotte, gezonde en aangename fiets- en busroute van en naar Leuven, de vijf scholen en de industriezone. Als we dit goed aanpakken (lees: goed herinrichten na de werken), zal de automobilist vlug beseffen dat er wél een vlotte manier is om in en uit Leuven te geraken, maar niét met de wagen. En dat zal hopelijk een ontlastend effect hebben op de échte invalswegen, waar de files steeds langer worden.

Een utopie ? Uiteraard. Maar wat is het alternatief ? In de Europese Unie overlijden jaarlijks 400.000 mensen aan de gevolgen van het wegverkeer (ongevallen, vervuiling, stress...) In Tokio ligt de gemiddelde snelheid lager dan 5 km/u en hebben vele wagens een toilet aan boord - willen we écht een dergelijke maatschappij ?!

De bewoners van de Geldenaaksebaan zijn niét het probleem. Wij zijn het slachtoffer, net zoals de fietsers en voetgangers die door onze roetwalmen moeten, en - toegegeven - net zoals de automobilisten die zich hier zitten op te vreten in de file en exact dezelfde mix van roet en uitlaatgassen inhaleren. De automobilisten hebben echter de keuze. Wij niet, tenzij we onze woning verkopen en verhuizen. We willen wél een oplossing aanreiken.

Burgemeester Louis Tobback sprak in de gemeenteraadzitting en de dag erop ook in de uitzending van De Ombudsman over een "bijzonder interessant experiment" rond de Geldenaaksebaan. Hij kent de situatie goed, want hij woont in aangrenzende buurt.

Welnu, de Geldenaaksebaan biedt zich aan als proefkonijn in het laboratorium waar de toekomstige Leuvense mobiliteit wordt ontworpen. We hebben niets te verliezen, en ù als automobilist ook niet, want door de werken van Aquafin en Parkpoort gaat de Geldenaaksebaan tóch voor langere tijd dicht. Met andere woorden : bedenk al maar een alternatief om Leuven te bereiken ! Hint : met de auto zal het straks zéker niet meer lukken.

Roepen, schelden en tieren op politici en maffe buurtbewoners zal ook geen aarde aan de dijk brengen. Een foert-stem uitbrengen ook niet, want het Vlaams Belang heeft net zo min een mirakeloplossing als alle andere partijen. Uiteraard zal nog wel even duren tot na de gemeenteraadsverkiezingen, want dit is vrij explosief materiaal. Maar daarna hebben we allemaal "prijs".

De buurtbewoners pleiten dus voor een moedige, vér vooruitziende aanpak. Ons voorstel is maar een voorstel. Wie betere voorstellen heeft, mag ze kwijt aan het gemeentebestuur, op deze website, of op onze website http://www.heverlee.be

U vraagt zich af wat ik dan doe, als ik het zo goed kan uitleggen wat ù zou moeten doen ?

U hebt gelijk : als ieder voor zijn eigen deur veegt, is heel de straat schoon.

Zodus...

1. Ik heb een (monovolume-) wagen voor mijn (grote en voetballende) gezin, maar die rijdt op LPG. De auto is oud (256.000 km) maar LPG-installatie is de allermodernste, met injectie in elke cylinder afzonderlijk. LPG is ongeveer 10 maal minder vervuilend dan benzine, laat staan diesel, en roet produceert die al helemaal niet. Enkel voor stikstofoxyden (lachgas) is de uitstoot vergelijkbaar met die van benzine en diesel.

2. We gebruiken die wagen slechts zéér uitzonderlijk, voor verre vakanties, gezinsuitstapjes, en vervoer van voetbalploegen en volumineuze voorwerpen. Minder dan 5000 km per jaar alles samen, goed voor 5 tot 10 procent van al onze verplaatsingen, en minder dan de helft van de kilometers.

3. Mijn echtgenote en kinderen gaan met de fiets, bus en trein naar school en naar het werk.

4. Ikzelf deed dat ook, tot ik me een (tweedehandse) TWIKE-electromobiel kon aanschaffen (zo'n rare knalgele driewieler). Daarmee ben ik in 5 jaar al méér dan de wereld rond geweest, in dagelijkse verplaatsingen van 8 tot ca. 50 km ver in en rond Leuven.

5. Wij stoken ons huis in het koude seizoen warm op aardgas (dus geen roet). De open haard gaat maar zéér uitzonderlijk aan (2 tot 3 keer per jaar, als er gasten zijn).

6. We hebben ons huis zwaar geïsoleerd tegen straatlawaai en trillingen van het busverkeer. Kosten ca. 40.000 euro.

7. Vorig jaar hebben we met hulp van stad en provincie een groendak aangelegd om de afvoer van regenwater af te remmen. Als heel de wijk dat deed, was de hemelwaterafvoer-helft van de Aquafin-operatie misschien niet meer nodig.

8. Onze volgende auto wordt er een op perslucht - zie http://www.theaircar.com zodra de monovolume op LPG het opgeeft.

9. We nemen deel aan een Autodelen-project dat momenteel in Leuven van start gaat. Hopelijk lukt het en krijgt het véél navolging.

10. We proberen de versnipperde buurtwerking in Heverlee en Groot-Leuven te verenigen via de website http://www.heverlee.be om te vermijden dat wat de éne buurt vraagt, ten koste zou gaan van de andere buurten. Dat begint stilaan te lukken. Iedereen mag zijn visie daarop publiceren. Voorwaarde is wél dat je met uitgewerkte, constructieve voorstellen komt. Negativisten worden geweerd. En alle hulp is welkom !

Bart Viaene